terug naar weekends 2004

Weekend Kortenberg 8 – 10 oktober 2004

Een weekend in onze eigen regio en toch op verplaatsing.

Door het opvangen van de kleinkinderen komen we als laatste aan op de parking “Berkenhof” omstreeks 19.00 uur vrijdagavond.  Er is nog voldoende plaats op de nog nieuw aangelegde parkeerstroken naast het kerkplein. Groepjes staan te praten en begeven zich reeds naar de nabijgelegen zaal. We worden onmiddellijk verwelkomd door het bestuur en de organisatoren Willy en Magda met een tas warme chocolademelk.  De zaal is groot en niet zo warm, waardoor we dichter bij elkaar plaats nemen op het podium.  Na de inleiding door Willy en het bijvullen van de tassen, komt de uitgenodigde verteller aan het woord. Volksverhalen over heksen, demonen, duivels, bezweringen enz. Door de verschillende vormen van bijgeloof te binden aan bepaalde streken en datums, sommige waren zelfs nog herkenbaar uit de tijd van onze grootouders, door zijn inleving, mimiek en begeestering sloeg deze niet meer zo jonge man erin dat de boeiende paar uurtjes voorbijvlogen, alleen gestoord door af en toe een GSM-geluid, doch toehoorders en verteller waren tevreden. Nadien werd de grote bar geopend en werd er nog gezellig nagepraat.

Zaterdagmorgen : We worden gewekt met klokkengelui en vliegtuiglawaai. Om 9.30 uur is er samenkomst voor vertrek wandeling en bezoek witloofbedrijf, we verdelen ons in twee groepen. Het familiale witloofbedrijf dat we bezoeken is het laatste van Kortenberg dat nog werkt volgens de methode ‘grondcultuur’. De boer vertelt eerst over de cichoreiwortels die vroeger werden versnipperd en gedroogd ter vervanging van koffie.  Rond 1830 zou een landbouwer uit Schaarbeek toevallig de witloofscheuten ontdekt hebben.  Na de eerste wereldoorlog breidde de witloofcultuur zich vlug uit in de driehoek Brussel-Leuven-Mechelen. We krijgen een demonstratie hoe de wortelen op de juiste maat op een transportband worden gelegd en door een zaag tot de juiste maat afgesneden. Daarna gaan de wortelen in grote frigo’s en vervolgens worden ze naast elkaar in een bed op de volle grond geplaatst (stroken van ongeveer 1 meter bij 10 meter). Dit alles gebeurt in een grote loods. Het groeiritme wordt geregeld door het al dan niet opwarmen van de ondergrond via centrale verwarming.  Het geheel wordt afgedekt met een laag fijne grond en/of zwarte kunststoffolie. Telkens wanneer een strook voldoende gegroeid is worden alle wortelen uitgegraven, het witloof wordt afgebroken en gereinigd van onzuiverheden en de buitenste bladeren worden onderaan gelijkgesneden en verpakt. De hele cyclus vanaf het cichoreizaadje tot eetbaar witloof is zeer arbeidsintensief. De witloofboer doet zijn beklag over de opgelegde administratie voor de belastingsdiensten, als controle tegen zwartwerk. Ja, als familie, buren en vriendenhulp aanzien worden als zwartwerk is deze werkmethode bijna onhoudbaar. De evolutie is volop bezig : de nieuwe jonge generatie investeert nu in computergestuurde hydrocultuur. Langs de overkant van de straat bevindt zich de kuis- en inpakplaats van het bedrijf met eveneens een winkeltje.  Hier mogen we het originele grondwitloof met zijn natuurlijke, meer bittere, smaak proeven en eventueel kopen.

Intussen kwam de tweede groep reeds aangewandeld. We zetten onze zonnige voormiddagwandeling verder noordwaarts tot omgeving luchthaven. Lawaai genoeg. Door de noord –oostenwind stijgen de vliegtuigen met volle kracht op in onze richting. De decibels verschillen duidelijk volgens type vliegtuig. We wandelen stilaan terug naar de parking.  Aan de Brusselsesteenweg geeft Magda nog wat uitleg bij de prachtige grote villa’s en herenhuizen gebouwd rond 1900 in ‘art nouveau’ stijl.  Het zijn voornamelijk deze grote gebouwen die voor dilemma’s zorgen in de gemeente : behouden en restaureren door particulieren is zo goed als onbetaalbaar, waardoor men overgaat tot het omvormen naar kantoren en appartementen, of zelfs de volledige afbraak .

Op de middag nuttigen we een lichte broodmaaltijd in de auto en hier en daar wordt een babbeltje in de zon gedaan.

Omstreeks 14.00 uur verzamelen we voor de namiddagwandeling. We vertrekken in twee groepjes,beide geleid door een gids van Natuurpunt. In de zuidelijke richting krijgen we een totaal ander landschap. Zeer vlug gaat het bergop in de bosrijke omgeving, waarbij de zon door de herfstbladeren schijnt en de sfeer heel aangenaam maakt.  Aan de nog bestaande kapelletjes vertelt de gids over het vroegere klooster en de kerk op den berg. Na het bos wandelen we door een woonverkaveling, open velden en een vredig dorpje genaamd Everberg.  Met een dorstige gids op kop, belanden we in een oud sportcafé waar we  alle beschikbare stoelen inpalmen en een lekker biertje drinken. Aangetrokken door de gezonde buitenlucht zetten we onze wandeltocht verder en komen langs het kasteel van de Merode, dat nog steeds bewoond is door de adellijke familie.  Het kasteel ligt deels in een afgesloten park, omgeven door prachtige bossen.  In de grotere omgeving zijn de bossen wel publiek toegankelijk, dus vervolgen we onze terugweg door dit stukje groen richting parking.

Rust tot nieuwe afspraak: om 19.00 uur in de zaal, goed warm, de lange tafels zijn mooi versierd. Zowel de soep, het voorgerecht en het hoofdgerecht zijn allen met witloof bereid en smaken heerlijk in combinatie met een passende witte en rode wijn in overvloed. Het wordt middernacht, maar we bevinden ons op slechts enkele stappen van ons bed.

Zondagmorgen : nog meer klokgelui en de vliegtuigen zijn er natuurlijk ook nog. We halen verse broodjes bij de bakker achter de kerk. Afspraak om 10.00 uur : lachende gezichten, ook het zonnetje is van de partij. Eerst krijgen we uitleg van de gids over de naastliggende Neogotische kerk, waarna we verder wandelen naar de abdijsite.  Eerst nog halt houdend bij een paar belangrijke gebouwen o.a. een oude brouwerij omgebouwd tot woonhuis. We betreden de abdij via de oude gotische spitsboogpoort uit de 17de eeuw met een oorspronkelijke eikenhouten toegangspoort met ijzeren smeedwerk. Het domein heeft een geschiedenis vanaf de 13de eeuw als Benedictinessenabdij; hier werd het charter van Kortenberg (een eerste vorm van grondwet) getekend door Hertog Jan II van Brabant. Er bevind zich nog het abdijkasteel uit de 18de eeuw en verschillende woningen en omgebouwde schuren en stallingen, waarvan enkele zijn bewoond geweest door bekende kunstenaars en uitvinders. Bij ieder gebouw slaagde de gids erin enkele (waar of niet waar) gebeurde verhalen over de bewoners op een boeiende manier te vertellen. Het wordt stilaan middag en we wandelen terug naar de parking.

We worden onmiddellijk uitgenodigd in de zaal voor de voorlopige afsluiting van het weekend : lekkere sneden cake met nog eens overvloedige wel en niet-alcoholische drankjes en de terechte dankwoorden voor de inrichters en de helpers van het weekend. 

Om 14.00 uur vertrek voor de fietstocht. De groep is nog omvangrijk.  We rijden eerst door het dorpscentrum redelijk dicht in groep en de snelheid is nog beperkt. Toch slaagt mijn vrouw Jeannine erin om zich tegen het eerst van een reeks grijze betonplaatjes tussen rijbaan en voetpad vast te rijden en redelijk onzacht te vallen.  Het duurde even voor ze terug rechtop wilde of kon.  Helpende handen waren er genoeg, ook om de fiets (ketting) terug rijklaar te krijgen.  Na enkele minuten kunnen we allemaal terug verder. (’s Avonds thuis en de volgende dag waren minder prettig). Het nuttige gevolg van dit voorval was dat er tijdens de verdere tocht nog af en toe: ”opgepast paaltjes” geroepen werd. We fietsen richting Erps en Nederokkerzeel en komen afwisselend dorpjes, verkavelingen en landwegen tegen, deze laatste met verschillende verhardingen gaande van asfalt  over grint naar betonwegen. We ontdekken langs onze route het 17de eeuwse kasteel, dat eveneens door Marc Sleen in zijn stripverhalen werd getekend als het ‘rattenkasteel’. Stilaan fietsen we terug richting luchthaven, doch eerst wacht de gids ons nog op in een klein dorpje genaamd Humelgem. We bezoeken eerst het mooi gerestaureerde gedeeltelijk Romaans kerkje,  met patroonheilige St. Catherina, gebouwd rond 950 en door de eeuwen heen verschillende malen verbouwd. Binnenin het kerkje vertelt de gids ons een verhaal bij elk belangrijk oud beeldje, glasraam, bas-reliëf of schilderij. Het houten meubilair blijft boeiend ondanks aanpassingen tijdens de restauraties. Door zijn niet al te grote afmetingen, lichtinval, kunstschatten enz. werd het kerkje destijds door de toenmalige BRT als decor gebruikt voor een trouw in de TV serie “Het Pleintje”.  Sindsdien wordt het kerkje nog steeds door sommige koppels van buiten de parochie uitgekozen om te trouwen. Tegenover  het kerkje wandelen we door een park met een merkwaardig maar zeer vervallen kasteel, deels zonder ramen, bewoond door o.a. duiven.  Volgens de gids is het kasteel gebouwd omstreeks1870 in neorenaissancestijl en vanaf 1953 eigendom van de gemeente Steenokkerzeel.  Na verschillende verbouwingen en jaren van leegstand wordt het kasteel in 1982 als beschermd monument opgenomen. Reeds in 1989 wordt in opdracht van de Nationale Maatschappij voor Huisvesting, plannen gemaakt voor omvorming tot serviceflats. Wanneer klaar? Deze datums zijn interessant als bevestiging van de handelswijze van  overheidsinstellingen. We wandelen verder en komen terug langs het centrum van Humelgem, met verschillende huizen volledig in lokale wit-grijze zandsteen gebouwd, of met speklagen in de gevels verwerkt, die het dorpje een bekoorlijk uitzicht geven. Spijtig genoeg werd hier nog maar vijf jaar geleden een nieuwe verkaveling gerealiseerd, met een huizenrij op ongeveer 300 meter van de luchthavenafsluiting, want dit mooie dorpje ligt wel degelijk tussen twee start- en landingsroutes. Onze fietstocht gaat verder rond de luchthaven, voorbij het dubbelbeveiligde asielcentrum, waar enkele jongeren van achter het hekwerk staan te zwaaien en te roepen, staan kijken vinden we niet gepast. Nog een laatste totaalzicht op de luchthaven en dan fietsen we terug naar de parking.  Het was een tocht van 22 km.

Nu wordt er vlug afscheid genomen.

Het was een prachtig weekend met een goed gevuld programma, waarvoor proficiat aan de inrichters Magda en Willy. 

Raymond en Jeannine

terug naar boven